{"id":17833,"date":"2025-09-12T19:12:04","date_gmt":"2025-09-12T16:12:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/?p=17833"},"modified":"2025-09-12T19:12:04","modified_gmt":"2025-09-12T16:12:04","slug":"insan-haklari-dernegi-adiyaman-subesi-baskani-av-bulent-cinar-12-eylul-zihniyeti-halen-is-basinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/index.php\/2025\/09\/12\/insan-haklari-dernegi-adiyaman-subesi-baskani-av-bulent-cinar-12-eylul-zihniyeti-halen-is-basinda\/","title":{"rendered":"\u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi Ad\u0131yaman \u015eubesi Ba\u015fkan\u0131 Av. B\u00fclent \u00c7\u0131nar: \u201812 Eyl\u00fcl zihniyeti, halen i\u015f ba\u015f\u0131nda\u2019"},"content":{"rendered":"<p>12 Eyl\u00fcl Askeri Darbesi\u2019nin y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc dolay\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131klama yapan \u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi Ad\u0131yaman \u015eubesi Ba\u015fkan\u0131 Av. B\u00fclent \u00c7\u0131nar, &ldquo;Darbenin \u00fczerinden 45 y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen 12 Eyl\u00fcl darbecileri taraf\u0131ndan yap\u0131lan 1982 tarihli darbe anayasas\u0131 ile y\u00f6netiliyoruz&rdquo; dedi.<\/p>\n<p>Ba\u015fkan \u00c7\u0131nar, 12 Eyl\u00fcl zihniyetinin devam etti\u011fini belirterek, &ldquo;12 Eyl\u00fcl darbesinin \u00fczerinden tam 45 y\u0131l ge\u00e7ti ancak; 12 Eyl\u00fcl darbecileri taraf\u0131ndan yap\u0131lan 1982 tarihli darbe anayasas\u0131 ile y\u00f6netiliyoruz. Darbe anayasas\u0131 ile hayat\u0131m\u0131za sokulan kurumlar yan\u0131nda, insan haklar\u0131 normlar\u0131n\u0131n, demokrasi ilkelerinin ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki hukukun dahi yok say\u0131lmas\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, toplant\u0131 ve g\u00f6steri hakk\u0131 gibi temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri kullan\u0131lamaz hale getiren yasak ve bask\u0131lar, nefret sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n desteklenmesi, t\u00fcm itirazlar\u0131n susturulmas\u0131 amac\u0131yla i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamelenin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, hukuki dayanaktan yoksun tutuklama ve cezalar, her y\u0131l yenileri eklenen y\u00fczlerce hapishane, sistematik tecrit, a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet, infaz yakma, i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamele ve benzeri infaz uygulamalar\u0131 ile \u00f6l\u00fcme terk edilen mahpuslar, g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 bahanesi ya da as\u0131ls\u0131z su\u00e7lamalarla muhaliflerin i\u015f akitlerinin feshi ve benzeri devasa sorunlar ile 12 Eyl\u00fcl zihniyeti halen i\u015f ba\u015f\u0131nda&rdquo; dedi.<\/p>\n<p>&ldquo;K\u00fcrt meselesi, halen insan haklar\u0131 sorunu olarak g\u00fcndemdeki yerini korumakta&rdquo;<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl 1980 Askeri Darbesi\u2019nde, K\u00fcrt Meselesi\u2019nin en temel demokrasi sorunu haline geldi\u011fini s\u00f6yleyen Ba\u015fkan \u00c7\u0131nar, &ldquo;K\u00fcrt Meselesinin demokratik siyaset zemininde g\u00fcndeme geldi\u011fi d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fen 12 Eyl\u00fcl 1980 Askeri Darbesi ba\u015fta Diyarbak\u0131r Hapishanesi olmak \u00fczere, siyasi mahpuslar\u0131n tutuldu\u011fu pek \u00e7ok hapishanede insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 i\u015fkenceler ve idam tehditleriyle T\u00fcrkiye\u2019nin en temel meselesi olan K\u00fcrt Meselesini \u015fiddet ve g\u00fcvenlik sorunu haline getirmi\u015ftir. Darbeden sonra altm\u0131\u015f yedi kez kurulan h\u00fck\u00fcmetler d\u00f6neminde de ne yaz\u0131k ki bu politikada \u0131srar edilmi\u015f ve halen K\u00fcrt Meselesi bu co\u011frafyan\u0131n en temel demokrasi ve insan haklar\u0131 sorunu olarak g\u00fcndemdeki yerini korumaktad\u0131r. TBMM de kurulan &ldquo;Milli Dayan\u0131\u015fma, Karde\u015flik ve Demokrasi Komisyonu&rdquo;nun kurulmas\u0131 ve K\u00fcrt Meselesinin TBMM \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda konu\u015fulup \u00e7\u00f6z\u00fcm aranmas\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Kurulan komisyonun yasal g\u00fcvenceye al\u0131nmas\u0131, Uluslararas\u0131 \u00c7at\u0131\u015fma \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc deneyimleri ve BM silahs\u0131zlanma ve Ge\u00e7i\u015f D\u00f6nemi Adaleti ilkelerine uygun mekanizmalar\u0131n kurulmas\u0131 bar\u0131\u015f\u0131n in\u015fas\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.12 Eyl\u00fcl darbesine kar\u015f\u0131 olmakla \u00f6v\u00fcnen AKP h\u00fck\u00fcmeti, uzun iktidar d\u00f6nemi boyunca; pek \u00e7ok kez Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi paketi haz\u0131rlasa da darbecilerin \u00e7izdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fmay\u0131 asla g\u00f6ze alamad\u0131&rdquo; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>&ldquo;Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere getirilen yasak uygulamalar\u0131 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc daha da peki\u015ftirdi&rdquo;<\/p>\n<p>Ulusal ve uluslararas\u0131 yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n kararlar\u0131n tan\u0131nmamas\u0131n\u0131n 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc peki\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yleyen Ba\u015fkan \u00c7\u0131nar, &ldquo;15 Temmuz &ldquo;15 Temmuz darbe giri\u015fimi&rdquo; sonras\u0131nda ilan edilen ve iki y\u0131l s\u00fcren OHAL, 16 Nisan 2017 tarihinde yap\u0131lan Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi, 31 Temmuz 2018 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren ve OHAL yetkilerinin devam\u0131n\u0131 sa\u011flayan 7145 say\u0131l\u0131 torba kanun, 25 A\u011fustos 2018 den ba\u015flayarak Cumartesi Anneleri\u2019nin Galatasaray bulu\u015fmalar\u0131na getirilen yasaklar ve devam\u0131nda 2020 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan yeni Bek\u00e7iler Kanunu, \u00c7oklu Baro Yasas\u0131, Sosyal Medya Sans\u00fcr Yasas\u0131, Ceza \u0130nfaz\u0131nda e\u015fitsizli\u011fi derinle\u015ftiren ve i\u015fkenceye zemin haz\u0131rlayan, sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerine k\u0131s\u0131tlamalar getiren yasal d\u00fczenlemeler, 20 Mart 2021 tarihinde \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nden \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131, se\u00e7ilmi\u015f belediye ba\u015fkanl\u0131klar\u0131na kayy\u0131m atama uygulamas\u0131, ulusal ve uluslararas\u0131 yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n kararlar\u0131n tan\u0131nmamas\u0131 ve hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere getirilen yasak uygulamalar\u0131 ile 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fc daha da peki\u015ftirdi ve h\u00fck\u00fcmetin OHAL yetkilerini 3 y\u0131l s\u00fcreyle yeniden uzatan yasan\u0131n 18 Temmuz 2021 tarihinde kabul\u00fc ile rejim, OHAL ko\u015fullar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ti\u011fini ve rejimin otoriter tarzda yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla hareket etti\u011fini de g\u00f6stermi\u015f oldu&rdquo; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>&ldquo;2023 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan milletvekili ve cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi, demokratik faaliyetleri engellemi\u015ftir&rdquo;<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok tutuklanma ile hukuk normlar\u0131n\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yok say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Ba\u015fkan \u00c7\u0131nar, &ldquo;H\u0131zla otoriterle\u015fen T\u00fcrkiye\u2019de; 2023 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan milletvekili ve cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi ile 2024 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan belediye se\u00e7imlerinin g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye sokacak bir\u00e7ok olay ya\u015fanm\u0131\u015f, demokratik se\u00e7im faaliyetleri engellenmi\u015f, i\u015fkence yasa\u011f\u0131, toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 ve seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc do\u011frudan s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, demokrasi ve insan haklar\u0131ndan uzakla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa Mahkemesinin Can Atalay hakk\u0131nda vermi\u015f oldu\u011fu ve tahliye edilmesini belirtti\u011fi ihlal kararlar\u0131 ile Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nin Osman Kavala, Selahattin Demirta\u015f ve Figen Y\u00fcksekda\u011f\u2019\u0131n derhal tahliye edilmelerini belirtti\u011fi kararlar uygulanmamaya devam edilerek Anayasa ve yasalar dahil, hukuk normlar\u0131n\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yok say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r&rdquo; dedi.<\/p>\n<p>&ldquo;Hukukun siyasalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, Ekrem \u0130mamo\u011flu\u2019nun tutuklanmas\u0131yla zirveye \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r&rdquo;<\/p>\n<p>T\u00dcrkiye&#8217;de hukukun siyasalla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na vurgu yapan Ba\u015fkan \u00c7\u0131nar, &ldquo;Hukukun siyasalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 19 Mart 2025 tarihinde \u0130stanbul B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Ba\u015fkan\u0131n\u0131n g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve tutuklanmas\u0131yla zirveye \u00e7\u0131km\u0131\u015f, o tarihten sonra da CHP\u2019li belediye ba\u015fkanlar\u0131na y\u00f6nelik yarg\u0131 ve idari bask\u0131lar, tutuklamalar h\u0131z kesmemi\u015ftir. \u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi (\u0130HD) h\u00fck\u00fcmet d\u0131\u015f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir kurulu\u015ftur. 1986 y\u0131l\u0131nda 98 insan haklar\u0131 savunucusu taraf\u0131ndan kurulan derne\u011fin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde 27 \u015fubesi, 7 temsilci\u011fi ve 6617 \u00fcyesi bulunmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019deki en eski ve en b\u00fcy\u00fck insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fc olan \u0130HD\u2019nin &ldquo;tek ve belirli amac\u0131, &#8216;insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri&#8217; konusunda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmakt\u0131r&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Ba\u015fkan \u00c7\u0131nar\u2019dan darbelerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin \u00f6neriler<\/p>\n<p>Ba\u015fkan \u00c7\u0131nar s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;Ge\u00e7en y\u0131l oldu\u011fu gibi bu y\u0131l da bu yap\u0131lanlarla kal\u0131c\u0131 bir otoriter rejimin yap\u0131land\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z ediyoruz. Bir defa daha hat\u0131rlat\u0131yoruz; Darbeleri \u00f6nlemek i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gereken bellidir; darbe kurumlar\u0131n\u0131 kapatmak, hak ihlallerine neden olan yasalar\u0131 t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131 ile ortadan kald\u0131rmak, darbecileri ve darbe s\u00fcrecinde i\u015flenen su\u00e7lar\u0131 cezaland\u0131rmak, darbe nedeniyle do\u011fan zararlar\u0131n giderimini de kapsayacak \u015fekilde onar\u0131c\u0131 adaleti sa\u011flamak, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri evrensel \u00f6l\u00e7\u00fclerde geni\u015fletmek ve bask\u0131dan kurtarmak, demokratik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri esas alan yeni bir anayasa yap\u0131lmas\u0131, demokratikle\u015fme yan\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ve pozitif bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamak ve kurumsalla\u015ft\u0131rmak.&#8221;<\/p>\n<\/p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p> \u015eeriban \u00d6Z\u00c7AKMAK \u2013 \u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi Ad\u0131yaman \u015eubesi Ba\u015fkan\u0131 Av. B\u00fclent \u00c7\u0131nar, 12 Eyl\u00fcl Askeri Darbesi 45. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc dolay\u0131s\u0131yla bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapt\u0131. Ba\u015fkan \u00c7\u0131nar, K\u00fcrt Meselesi, 2023\u2019te ger\u00e7ekle\u015ftirilen Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Se\u00e7imleri, 15 Temmuz Darbe Giri\u015fimi gibi konular \u00fczerinden 12 Eyl\u00fcl Askeri Darbesi\u2019ni de\u011ferlendirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17834,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1,11],"tags":[2682,569,648,2445,708],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17833"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17833"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17835,"href":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17833\/revisions\/17835"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17834"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hbrkahta.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}